YAZ DÖNEMİNDE GEBELİKTE DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN NOKTALAR

Gebelik dönemi hem anne adayı hem de bebek açısından büyük önem taşıyor.9 ay boyunca vücutta çeşitli değişiklikler olması nedeniyle anne adayları zaman zaman sorunlarla karşılaşabiliyor. Gebeliğin çeşitli dönemlerinde dikkat edilmesi gerekenlerde farklılık gösteriyor. Acıbadem Eskişehir Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Doç. Dr. Ahmet Cantuğ Çalışkan, gebelik döneminde dikkat edilmesi gerekenleri anlattı.

Sosyal hayatta gebelik boyunca dikkat edilmesi gereken konular özellikle mevsimsel farklılıklar göstermektedir. Yaz aylarında ortam ısı değişiklikleriyle gebe takipleri ve kişinin günlük alışkanlıklarında değişiklikler yapması önemli olmaktadır. Gebelik süresince anne adayında meydana gelen fizyolojinin oluşturduğu durum ortam değişikliklerine uyum sağlaması açısından yaşam tarzında birtakım değişiklikler gerektirmektedir.

GÜNLÜK YAŞAM

Hamilelik döneminde damarların geçişkenliği arttığı için cilt altında ödem görülür. İstirahat ile kan akışında artış sağlanmış olur. Bu yüzden özellikle çalışan hamilelerin gün içerisinde ayaklarını uzatarak dinlenmesi ödemi azaltıcı bir yöntem olmaktadır. Ağırlaşan vücudun yaptığı baskı nedeniyle ağrıların çok görüldüğü ayakların rahatlatılmasında masaj işe yarayan yöntemlerden biridir. Masaj, bölgedeki kan akımını artırmaktadır ayrıca ödemi azaltmaktadır. Bunlara ek olarak, vücut ısısı normalden bir derece daha yüksek olan hamilelere, ılık banyo yapmaları da önerilmektedir. Gebelik döneminde güneşten bilinçli şekilde yararlanmak gerekir. Güneş bir D vitamini kaynağıdır. Kemikleri, vücut savunma sistemini ve insan psikolojisi üzerinde olumlu etkileri vardır. Hamileler güneş ışınlarının dik geldiği 11.00–16.00 saatleri arasında dışarı çıkmamalıdır. Bu saatlerde dışarı çıkmak zorunda kalan hamilelere, şapka kullanmaları ve 50 koruma faktörlü bir krem sürmeleri önerilmektedir.

BESLENME

Gebelikte beslenme konusunda en önemli nokta uzun süre aç kalınmaması ve sık aralıklarla az miktarda gıda tüketimidir. Sabahları uyandıktan sonra başucunuzda duran galeta veya çubuk krakerleri tüketmeniz mide asidinizi bir miktar　alarak sabah bulantılarınızı azaltacaktır. Özellikle hamileliğin ilk yarısında hipotansiyon- tansiyon düşüklüğü- sık rastlanan bir şikâyettir. Yaz aylarında ısı ve terleme ile oluşan sıvı kaybı eğer yerine konmazsa bayılmalara neden olabilir. Ortam ısı artışıyla birlikte vücudun sıvı ihtiyacı arttığı için günde en az iki litre sıvı tüketimi önemlidir. Bu sıvı ihtiyacı normal su ile olmakla birlikte diğer sıvı içecek ve gıdalarla da karşılanabilir. Gebelikte daha sık olarak görülen idrar yolu enfeksiyonları, kabızlık, hemoroid gibi problemler ile birlikte gebeliğin erken doğum veya düşük tehtidi, oligohidramnios (bebeğin amnion suyunun normalden azlığı), rahim içi gelişme azlığı gibi pek çok durumlarında içilen suyun hayati önemi vardır. Aldığımız bu sıvının kafein, karbondioksit ve yüksek şeker içermemesi de önemli bir ayraç. Sıvı kaynağı olarak beslenmemizde öncelikle suya yer vermemiz gerekir. Terle beraber oluşan tuz kaybını önlemek için bu dönemde ayran da rahatlıkla tercih edilebilecek bir içecek ancak ayran yaygın ödemi, hipertansiyonu ve preeklampsisi olan anne adayları için uzak durulması gereken bir içecek de olabilir.

Beslenme şekli olarak genellikle protein ağırlıklı beslenmeye dikkat edilmelidir. Özellikle karbonhidrattan uzak durulması gerekmektedir. Bu zaten artmış olan gebelik metabolizmasının yaz dönemindeki ısı artışıyla daha da artmasıyla oluşan dengesizliğe karşı etkili olacaktır. Bu dönemi katı, kuru, yağsız gıdalarla geçirmeye çalışın. Gebelik döneminde az az ve sık sık sıvı alınmalı ve yemek yenilmelidir. Böylece bir yandan sıvı açığı engellenir bir yandan da kan şeker düzeyi normal sınırlarda seyrederek hem hipoglisemi hem de hipoglisemi sonucu anne ve bebekte olabilecek zararlar engellenir.

Yaz aylarında bol bulunan meyve ve sebzelerden uygun ve bol şekilde tüketilmelidir. Meyve ve sebzeler vitamin, mineral, lif, su ve bebeğinizin sağlığı için çok iyi olan diğer besin öğeleriyle yüklüdür. Meyve ve sebzelerin sağladığı bu yararlardan faydalanabilmenin en kolay yolu çeşitliliği sağlamaktır. Kalsiyumdan zengin; süt, yoğurt, peynir, proteinden zengin; et, tavuk, balık, yumurta ile beslenilmelidir. Hazmı zor kızartma, aşırı yağlı ve şekerli yiyeceklerden uzak durulmalıdır. Yaz aylarının vazgeçilmez besini olan dondurmayı seçerken kremayla　 yapılan dondurmalar yerine taze sütle yapılan dondurmaları tercih etmek 　daha az katı yağ almamızı sağlar. Şerbetli hamur tatlıları yerine dondurma, yazın bize sunduğu　 sağlıklı ve nispeten daha düşük enerjili　 bir　 seçenektir. Gebelik döneminde besin zehirlenmesi ve buna bağlı komplikasyonlardan kaçınmak için, açıkta satılan besinlerden kaçınmak, güvenliğinden emin olmadığınız besinleri tüketmemek dışarıda besin seçerken dikkat etmemiz gereken noktalardır.

NASIL GİYİNİLMELİDİR

Gebelikte vücut ısısının yükselmesi ve efor kapasitesinin azalması terlemeyi artırır. Pamuklu, cilde nefes aldıran kıyafet seçimi, anne adaylarını cilt mantarları ve genital mantardan koruyacaktır. Terlemeye bağlı ciltte oluşabilecek sorunları sık duş alma ve doktor önerisiyle kullanılan kremlerle gidermek mümkündür. İnce ve pamuklu giysilerden ve ısıyı yansıtan açık renkli kıyafetler tercih edilmelidir. Rahat ayakkabılar giyilmeli, hatta mümkünse ayak numaranızdan yarım numara kadar büyük ayakkabılar kullanılmalıdır. Özellikle belinizi sıkan kıyafetlerden uzak durulmalıdır.

SPOR VE EGSERSİZ

Yaz aylarında en iyi spor yürüyüş ve yüzmedir. Temposu düşük yürüyüşler, vücutta insülinin düzenli salınımını sağlayarak hızlı kilo alımını engellemektedir. Yüzerek bütün adalelerinizi çalıştırabilirsiniz, psikolojik olarak rahatlar ve kendinizi zinde hissedersiniz. Tabii temiz, öncelikle denizi tercih edin sonra hijyen koşullarından emin olduğunuz havuzlar olabilir. Havuzların hastalıkların yayıldığı önemli alanlardan biri olduğunu unutmamak gerekir. Denizin dezenfektan özelliği olduğundan bulaşıcı hastalıkları havuzdan daha kolay kapmak mümkün olduğundan havuz yerine deniz tercih edilebilir. Havuz tercih edilecekse de sürekli denetlenen havuzlar kalabalık olmadığı zamanlarda tercih edilmelidir. Uzun süre ıslak mayo ile kalınmamalıdır. Güneşin zararlı etkilerinden korunmak için 　yüksek koruma faktörlü yüz ve vücut kremleri kullanılabilir. Güneş gözlüğü, geniş kenarlı şapka ve şemsiye güneşten korunmakta yararlı olabilir. Gebelikte kaplıca, hamam, sauna gibi yerlerin kullanılması önerilmez. Sıcak bebeğin gelişiminde bir takım sorunların ortaya çıkmasına ve bazen düşük veya erken doğumu tetikleyebilir. Bu nedenle plajda güneşlenmek de zararlıdır. İlk aylardan itibaren düzenli olarak yapılan egzersizler ve yürüyüşler son aylarda sizi daha rahatlatacaktır. Ağırlık artışını beliniz, kalçanız, bacaklarınız ve eklemleriniz karşılamak durumundadır. Bu yüzden özellikle bu bölgelerin egzersizleri hem bu ağırlıkların daha rahat taşınabilmesi hem de doğumun daha rahat bir şekilde gerçekleşebilmesi için gereklidir.