DİYABET (ŞEKER), DÜZENLİ KONTROL İSTER

Diyabet, görülme sıklığı her geçen gün artan ve sağlığı ciddi olarak tehdit eden bir hastalık. Erken teşhis ve belirli aralıklarla yapılan sağlık kontrolleri diyabete bağlı sorunların çözümünde büyük önem taşıyor.

Diyabet (şeker) hastalığı kontrol altında tutulmadığında farklı sağlık sorunlarına yol açabiliyor. Diyabette pankreas bezinden salgılan insülin hormonunun azlığı, yokluğu veya etkisizliği ile kan şekerinde yükselme ve daha birçok metabolik bozukluk görülüyor. Ayrıca göz, kalp, böbrekler ve büyük damarlarda önemli sorunlar oluşuyor. Bu nedenle diyabet hastalarının düzenli olarak şekerini ölçtürmesi, gerekiyorsa insülin yapması ve ilaçlarını dikkatli kullanması gerekiyor. Acıbadem Eskişehir Hastanesi İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Burcu Aydemir, diyabet hastalarının rutin yaptırması gereken testleri ve dikkat edilecek noktaları anlattı.

1)Evde Kan Şekeri Takibi

Kan şekeri ölçüm testleri, diyabetin kontrolünü sağlamada oldukça güvenilir bir test. İnsülin kullanıyorsanız, kullanılan insüline göre doktorunuzun ayarlayacağı açlık, yemek öncesi ve ana öğünlerden sonra tokluk şeker ölçümlerini yapın. Şekerinizi tıbbı beslenme tedavisiyle veya ağızdan alınan ilaçla kontrol ediyorsanız sabah kahvaltıdan 2 saat sonra kan testinizi yapmalısınız.

2)Tansiyon Takibi

Tansiyon sorununuz olmasa bile haftada bir kontrol ettirmeye özen gösterin. Diyabet hastalarda tansiyonun üst sınırı 130/80 mm Hg’dir.

3) HbA1C (Hemoglobin A1c) Takibi

HbA1c, kan şekerinin hemoglobin ile yaptığı bir bileşiktir. Doktorunuzun isteği ile laboratuvarda ölçülüyor, son 2–3 ay içerisinde ortalama kan glikoz düzeyini veriyor.HbA1C nin 3–4 ayda bir kez ölçülmesi yeterli oluyor.

4) Böbrek Fonksiyon Testleri

Böbrek sorunu tedavi edilmezse, 7–10 yıl içerisinde diyaliz gereksinimi başlıyor. Tüm diyabetlilerin yaklaşık üçte birinde microalbüminüri ve buna bağlı kalıcı böbrek hasarı görülüyor. Bu sorunların erken dönemde tespit edilmesi tedavi açısından oldukça önem taşıyor. Erken tespit içinde yılda bir kere bazı testler yaptırmanız gerekiyor. Bu testler sayesinde kanda üre, keratinin ve idrarda mikroalbüminüri oranı belirleniyor.

5)Mikroalbüminüri

Mikroalbümünirü, idrarda çok küçük miktarda albümin olması anlamına geliyor ve laboratuvar testiyle ortaya çıkıyor. Mikroalbüminirü testi 3 yöntemle yapılıyor.

Günün her hangi bir saatinde yapılan idrardaki albümin/kreatinin oranı hesaplanarak,

3–4 saatlik idrar biriktirilerek veya sabah ilk idrarda bakılarak,

24 saatlik idrar biriktirilerek, kreatininle birlikte değerlendiriliyor.

6) Göz Dibi Muayenesi

Diyabetin en önemli komplikasyonu, göz dibi damarlarındaki hasara neden olması. İleri evrelere kadar görmeyi etkilemediği için hasta tarafından göz dibi muayenesi ihmal ediliyor. Görmede şikâyetiniz olmasa da yılda bir kez göz dibi muayenesi yaptırmanız gerekiyor. Kontroller sonucunda bir sorun gözlendiyse, doktorun tavsiyesine göre kontrol aralıkları sıkıştırılabiliyor. Tip 2 diyabetli hastalarda tanıyla birlikte, Tip 1 diyabetik hastalarda tanıdan 3–5 yıl sonra başlamak üzere yılda bir kez yapılması gerekiyor. Ayrıca gebelik planlayan diyabetik hastaların gebelik öncesi ve sonrasında daha yakın takibe alınması gerekiyor.

7) Diş Muayenesi

Kan şekeri yüksek olduğu zaman tükürükteki şeker salınımı çürüklere sebep olabiliyor. Normalde tükürük şeker içermiyor ancak kan şekeri belli bir düzeyin üstünde olduğunda tükürükte artmış miktarda şeker bulunuyor. Bu nedenle kan şekeriniz çok yüksek veya dengesiz ise dişlerinizde çürük olma riski de artıyor. En az 6 ayda bir diş doktoruna kontrole gitmenizde fayda var.

8) Günlük Ayak Bakımı

Günlük hijyenik ayak bakımına dikkat etmeniz gerekiyor. Çatlak, yara, nasır, kuruma, pullanma, tırnaklarda kalınlaşma, parmak arası mantar, şişlik, kızarıklık vb. durumlarında mutlaka iç hastalıkları uzmanına başvurmalısınız.

9)Kalp – Damar Muayenesi ve EKG

Yürürken, yemek sonrası veya gece göğüste ağrı, sıkışma, çarpıntı, zor nefes alma gibi belirtiler varsa beklemeden doktora danışmak gerekiyor. Diyabet damarlarda hasar yol açabildiği için yılda bir kez kalp elektrosu çektirmeniz gerekiyor.